Back to list of interviews<\/a><\/p>\nNas\u0131l ba\u015flayaca\u011f\u0131m\u0131 cok ben de kestiremiyorum bu uzun bir s\u00fcre\u00e7. Darbe oldu ilk ba\u015fta zaten cok mesela zor bir g\u00fcnd\u00fc o k\u0131sma hi\u00e7 girmeyece\u011fim bile. Ondan sonras\u0131nda s\u00fcrekli memur at\u0131lmaya ba\u015fland\u0131, aciga almalar, ihra\u00e7lar falan filan derken bir g\u00fcn ben de a\u00e7\u0131\u011fa al\u0131nd\u0131m. Ve ondan sonra beklemeye ba\u015flad\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc a\u00e7\u0131\u011fa al\u0131nan herkesin tutukland\u0131\u011f\u0131n\u0131 falan duyuyorduk. Zaman zaman g\u00f6zalt\u0131 bir \u015fekilde bu adli s\u00fcreci de ba\u015flatacaklar\u0131n\u0131 duyuyorduk medyadan. Bekliyordum. O bekleme s\u00fcreci de ayr\u0131 bir zorluk, her g\u00fcn, her gece. Bir asans\u00f6r\u00fcn sesi her geldi\u011finde bekliyorsunuz, her yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda acaba \u015fimdi mi diyorsunuz, hi\u00e7 bir su\u00e7unuz yok asl\u0131nda bunu biliyorsunuz. Kimsenin hi\u00e7bir su\u00e7u yok belki ama, herkes kendinden emin olabilir ancak b\u00f6yle bir durumda. Su\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u015fey \u00e7ok a\u011f\u0131r vatan haini olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 biliyorsunuz ama yine de \u00f6yle bir cad\u0131 av\u0131 var ki bekliyorsunuz her g\u00fcn.<\/span><\/p>\nBug\u00fcn m\u00fc yar\u0131n m\u0131? \u00c7ocuklara her sar\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131zda bu son sar\u0131l\u0131\u015f\u0131m m\u0131 diyorsunuz. B\u00f6yle bir s\u00fcre\u00e7 ya\u015fad\u0131ktan sonra aylar sonra, birka\u00e7 ay sonra ihra\u00e7 oldum. Ondan sonra ihtimal daha da artt\u0131. \u00c7ok ge\u00e7medi 2 ay kadar sonra bir sabah kap\u0131 \u00e7ald\u0131. Evde misafirlerim de vard\u0131. Ablamlar vard\u0131. Zaten her g\u00fcn bekliyorsunuz, her \u00e7alan kap\u0131da acaba m\u0131 diyorsunuz ama o gun de kap\u0131ya gittim bakt\u0131m evet gelmi\u015flerdi. E\u015fimi uyand\u0131rd\u0131m. Misafirlerimiz ayakland\u0131 falan. \u0130fadeni alaca\u011f\u0131z dediler tabii ki. Ben ifadeni alaca\u011f\u0131z deyince biraz rahatlad\u0131m. Acaba ger\u00e7ekten sadece ifade al\u0131p b\u0131rakacaklar m\u0131 diye.<\/span><\/p>\nBir yandan haz\u0131rlan\u0131yorum bir yandan evi ar\u0131yorlar. Ondan sonra onlar da \u00e7ok yorulmu\u015flar galiba. Sonradan duydu\u011fumuz kadar\u0131yla \u00e7ok ciddi detayl\u0131 bir arama yapmad\u0131lar bizde. \u0130lk zamanlar \u00e7ok ciddi aramalar yap\u0131lm\u0131\u015f \u00e7ok didiklenmi\u015f. Bizde \u00e7ok ciddi bir arama yap\u0131lmad\u0131. Ama o s\u0131rada sordum i\u015fte \u201cNas\u0131l haz\u0131rlanay\u0131m, \u00e7ok kal\u0131r m\u0131y\u0131m?\u201d. Belli olmaz falan filan dedi, yine de tedbirli ol falan dedi. Birka\u00e7 e\u015fya ald\u0131m. \u00c7ok vakit yoktu. \u00c7ocuklar uyuyordu, sabah\u0131n alt\u0131s\u0131yd\u0131. (Burada a\u011fl\u0131yor) \u00e7ocuklar\u0131 uyurken \u00f6pt\u00fcm uyand\u0131rma dediler. \u00e7\u00fcNk\u00fc uyan\u0131rlarsa zorluk \u00e7\u0131karacaklar\u0131n\u0131 onlar da biliyorlard\u0131. \u0130ki tane \u00e7ocu\u011fum var bu arada, biri \u015fu anda 10 ya\u015f\u0131nda, biri de 5 ya\u015f\u0131nda.\u00a0<\/span><\/p>\nSonra gittim. \u0130ste gerekli i\u015flemler falan yap\u0131ld\u0131. Asl\u0131nda anlatacak o kadar \u00e7ok \u015fey var ki neresinden tutaca\u011f\u0131m\u0131 bilmiyorum. \u0130lk i\u015flemler s\u0131ras\u0131nda, pardon evden \u00e7\u0131karken \u00f6ncelikle polis memuru elindeki ka\u011f\u0131d\u0131 g\u00f6sterdi. Sen ne ile su\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyor musun dedi. Hay\u0131r dedim. Neden dolay\u0131 ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bilmiyorum. \u0130\u015fte FET\u00d6 su\u00e7lamas\u0131yla al\u0131yoruz falan dedi. Tebli\u011f etmi\u015f olmak i\u00e7in yapt\u0131 san\u0131r\u0131m bunu tamam dedim o s\u0131rada elindeki ka\u011f\u0131tta g\u00f6zalt\u0131 karar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Anlad\u0131m zaten art\u0131k. Gitti\u011fim zaman da polis memurunun \u00f6nce verdikleri ka\u011f\u0131tlarda PYD yaz\u0131yordu, itiraz ettim orada, birazc\u0131k \u015fey oldu.<\/span><\/p>\nPyd nereden \u00e7\u0131kt\u0131 hadi FET\u00d6’y\u00fc biliyorum a\u00e7\u0131\u011fa al\u0131n\u0131rken FET\u00d6 diye a\u00e7\u0131\u011fa al\u0131nd\u0131k. Ama dedim PYD nereden \u00e7\u0131kt\u0131, ama yapt\u0131klar\u0131 i\u015fin bile ne oldu\u011funu bilmiyorlar onu diyeyim PYD ve PDY’nin fark\u0131n\u0131 bilmiyorlar, uydurma olan bu \u015feyleri bile biz ay\u0131rt ettik, s\u00f6yledim bak\u0131n burada PYD yaz\u0131yor benim bununla su\u00e7lan\u0131yor olmamam laz\u0131m, nereden \u00e7\u0131kt\u0131 diye sordum. Birazc\u0131k orada tart\u0131\u015ft\u0131k, k\u0131zd\u0131, can\u0131 s\u0131k\u0131ld\u0131 bilmedikleri bir \u015fey y\u00fcz\u00fcnden bir polis memurunun bile fark\u0131ni bilmedikleri bir \u015fey y\u00fcz\u00fcnden su\u00e7lan\u0131yoruz. Nas\u0131l bir \u00f6rg\u00fct ise nas\u0131l bir yap\u0131lanmaysa art\u0131k. Ad\u0131n\u0131 bile bilmiyorlar.<\/span><\/span><\/p>\nOrada neyse tebli\u011f yapt\u0131 falan, ben d\u00fczelttirdim ondan sonra gozaltina, nezarete gitti\u011fimizde ben ba\u015f\u00f6rt\u00fcl\u00fc bir \u015fekilde gittim. Yazmam\u0131 falan ald\u0131m. \u0130\u00e7eriye do\u011fru gitti\u011fimde o \u015fekilde girece\u011fime d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. \u0130\u00e7eride orada iki tane bayan vard\u0131 ba\u015flar\u0131 a\u00e7\u0131k hatta sa\u00e7lar\u0131 da a\u00e7\u0131k toka falan yok. O \u015fekilde otururken g\u00f6r\u00fcnce acaba kimlerin aras\u0131na at\u0131yorlar beni falan gibi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm bir tanesi var kap\u015fonlu b\u00f6yle \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m \u00f6yle bir tedirginlik ya\u015fad\u0131m ondan sonra geldi\u011fimde tedirgin bir \u015fekilde oturunca kap\u015fonlu olan bayan bana ihra\u00e7 kayd\u0131n\u0131 s\u00f6yledi seninki de mi ayn\u0131 dedi evet dedim me\u011ferse asl\u0131nda hepsi onlar\u0131n memurmu\u015f \u00f6\u011fretmenmi\u015f ve hepsi de FET\u00d6’den gelmi\u015fler bunu duyunca bir defa rahatl\u0131yorsunuz \u00e7\u00fcnk\u00fc FET\u00d6’den gelmi\u015f demek orada temiz insan demek\u00a0 zarar gelmez insan demek.<\/span><\/span><\/p>\nSonra rahatlay\u0131nca oturdum me\u011ferse zaten i\u00e7eriye girerken benim de ba\u015f\u0131mdan ba\u015f\u00f6rt\u00fcm\u00fc ald\u0131lar tokam\u0131 ald\u0131lar o \u015fekilde bizi oturttular 28 \u015eubat’tan sonra ilk defa ba\u015f\u0131m\u0131 a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131m (a\u011fl\u0131yor) ben 28 \u015eubat’\u0131 da ya\u015fad\u0131m imam hatipli olarak o d\u00f6nemde o s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 da ya\u015fad\u0131m \u00fcniversitede okudum ba\u015f\u0131m\u0131 a\u00e7arak okudum o d\u00f6nemdeki insanlar\u0131n ba\u015ftan sona kar\u015f\u0131 olduklar\u0131n\u0131 o d\u00f6nemde de biliyorduk insanlar onlar\u0131n az \u00e7ok ne yapacaklar\u0131n\u0131 tahmin ediyorlard\u0131 ama \u015fu anda.\u00a0<\/span><\/p>\nDindar bir y\u00f6netim ba\u015ftayken ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131 goz altinda a\u00e7t\u0131rmalar\u0131 \u00e7ok a\u011fr\u0131ma gitti. Toplumda dindar bir nesil olmas\u0131 toplumun dindarla\u015fmas\u0131 veya daha dindar bir nesil yeti\u015ftirmek i\u00e7in baz\u0131 ad\u0131mlar\u0131n at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeydi ama i\u00e7erde bize ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131 a\u00e7t\u0131rd\u0131lar bu \u00e7ok \u00e7ok a\u011fr\u0131ma gitti benim, tokam\u0131z\u0131 bile vermediler ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fcyle \u00e7\u00fcnk\u00fc kendimize zarar verebilirmi\u015fiz intihar edebilirmi\u015fiz. \u00c7ok sa\u00e7ma uygulamalar, h\u0131rkalar\u0131m\u0131z\u0131n kollar\u0131yla da \u00e7ok rahat b\u00f6yle bir \u015fey yapmak istesek yapard\u0131k ki oraya gelenlerin hepsi bu tarz \u015feylerden uzak oldu\u011funu biliyorlar ba\u015fka illerde duymad\u0131m bu benim ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m ilde oldu\u00a0<\/span><\/p>\nSadece bu di\u011fer illerde bu tarz bir \u015fey duymad\u0131m farkl\u0131 illerden gelen insanlar da vard\u0131 orada bu \u015fekilde iki arkada\u015f daha sonra onlar da geldiler yani biz yedi g\u00fcn kald\u0131k ikinci gun ifademizi ald\u0131lar ifademizi ald\u0131klar\u0131 halde yedi gun kadar bizi orada tuttular. Arkas\u0131ndan mahkemeye \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131k i\u015fte do\u011fru d\u00fcr\u00fcst dinlenmeden direkt tutuklama \u00e7\u0131kt\u0131. Biz g\u00f6zalt\u0131nda zaten 23 ki\u015fiydik sonunda kalan 19’u erkekti \u00fc\u00e7\u00fc bayand\u0131 o g\u00fcn mahkemeye \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131zda hepimizi tutuklad\u0131lar orada anlatan arkada\u015flardan birinin ifadesi ile s\u00f6yleyeyim bizimle birlikte oturanlardan biri avukatlar falan da vard\u0131 i\u00e7imizde. ben avukat\u0131m\u0131n yan\u0131na gidip g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcmde avukat\u0131 demi\u015f ki ben hakimle g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcrken hakim daha ilk mahkemenin ba\u015f\u0131nda savc\u0131y\u0131 arad\u0131 ne yapal\u0131m bug\u00fcn gelenleri diye sormu\u015f. Art\u0131k oradan ne dediyse \u00e7ok k\u0131sa bir cevap ondan sonra tamam deyip kapatt\u0131 diyor. O g\u00fcn hepimiz de tutukland\u0131k tahminen savc\u0131n\u0131n s\u00f6yledi\u011fi \u015fey hepsini tutuklay\u0131n \u015feklinde. Kimsenin mazeretine falan bak\u0131lmad\u0131. Ertesi g\u00fcn nikah\u0131 olan birisi vard\u0131; tutukland\u0131. Bir g\u00fcn sonra d\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vard\u0131 adam\u0131n. Hani onlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnce; kendi halimize \u015f\u00fckrettik. Onlar bize bak\u0131yorlard\u0131, hani bayanlar bunlar, \u00e7ocuklu insanlar; b\u0131rak\u0131rlar onlar\u0131.<\/span><\/p>\nB\u0131rak\u0131rlar herhalde diye ama biz tutuklan\u0131nca onlar\u0131n da art\u0131k \u00fcmidi kesildi ondan sonra ceza evine g\u00f6t\u00fcruld\u00fck. Yolda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fey \u00e7ok a\u011f\u0131r gelmi\u015fti kelep\u00e7elenip g\u00f6t\u00fcruld\u00fck zaten a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 bu kadar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan sonra o kelep\u00e7e olay\u0131na bu kadar tak\u0131lmad\u0131m. Cok \u00fcz\u00fclen arkada\u015flar vard\u0131. Her kelep\u00e7e tak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ok \u00fcz\u00fclen arkada\u015flar vard\u0131. Ama olay\u0131n sadece somut bir g\u00f6stergesiydi ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131z, zaten anbean etkiliyordu. Bir ara\u00e7la bulundu\u011fumuz adliyeden cezaevine sevk edildik.O sirada tam evin \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7tik. Evin \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7ince ben \u00e7ok duyguland\u0131m. Ondan \u00f6nce de adliyede bizi \u00e7ocuklarla falan, ailemle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcrmediler zaten.\u00a0<\/span><\/p>\nHani esprisine sadece biraz bizi g\u00f6t\u00fcren polis memuruyla en az\u0131ndan insani diyaloglar yapabiliyorduk. Yan\u0131m\u0131zda da \u00e7evik kuvvet oturuyordu \u201dAsl\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131 g\u00f6rsem\u201d falan diye espri yapt\u0131m oradan di\u011fer arkada\u015f da \u201cAsl\u0131nda bizim evin \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7sek\u201d falan dedi g\u00fcld\u00fc. Ba\u015f\u0131m\u0131zdaki komiser bayan hemen i\u015fte \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z, \u201cbir haftad\u0131r \u00e7ocuklar\u0131m\u0131 g\u00f6rm\u00fcyorum bir g\u00f6rseydim ke\u015fke\u201d, falan dedim. Bayan gen\u00e7 20 ya\u015flar\u0131nda falan \u201cbir hafta ne, 6 7 ayd\u0131r annemi babam\u0131 g\u00f6rm\u00fcyorum\u201d dedi. \u201cSiz dedim bak\u0131ma muhta\u00e7 de\u011filsiniz, anneniz baban\u0131z da de\u011fil\u201d. ben \u00f6yle deyince \u201c\u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z, siz de girmeseydiniz\u201d falan dedi. Ben de \u201csu\u00e7lu oldu\u011fumuzu nereden \u00e7\u0131kard\u0131n\u0131z? su\u00e7lu oldu\u011fumuzu mu s\u00f6yl\u00fcyorsunuz\u201d dedim. \u201cSu\u00e7lu olmasan burada ne i\u015finiz var?\u201d dedi. \u201cFark\u0131ndaysan\u0131z biz \u015fu anda sadece tutukland\u0131k, h\u00fck\u00fcm almad\u0131k.\u201d dedim. \u201dBuna siz karar vermeyeceksiniz, mahkeme karar verecek\u201d dedim sonra komiser susturdu art\u0131k.\u00a0<\/span><\/p>\nDaha tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn fark\u0131n\u0131 bile bilmeyen 20 ya\u015flar\u0131ndaki polislere emanet edilmi\u015f \u00fclkemiz. PYD ve PDY’nin fark\u0131n\u0131 bilmeyen polislerimize emanet edilmi\u015f \u00fclkemiz. Ger\u00e7ekten ac\u0131 bir noktada. Ondan sonra cezaevine gittik i\u015fte orada ilk. \u00c7ok bir beklentim yoktu \u00e7ok da bilmiyordum ama bu kadar\u0131n\u0131 da beklemiyordum, eski bir yer oldu\u011funu biliyordum X cezaevi’nin, bu kadar\u0131n\u0131 beklemiyorduk.<\/span><\/p>\nGirdik eski bir bina gerekli i\u015flemler yap\u0131ld\u0131 aramalar yap\u0131ld\u0131 \u00fcst aramalar\u0131 falan yap\u0131ld\u0131, gittik. Kap\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda b\u00f6yle sanki ranzalar e\u015fyalar \u00fcst\u00fcm\u00fcze geliyor gibi o kadar kalabal\u0131k ki. 56. ki\u015fi olarak girdim san\u0131r\u0131m. Biz 3 bayan olarak tutukland\u0131k. 54 ki\u015filermi\u015f, 57 ki\u015fi olduk galiba ve 26 ki\u015filik bir ko\u011fu\u015f. Asl\u0131nda yine bizim ko\u011fu\u015fumuz daha iyiymi\u015f. Yan tarafta di\u011fer ko\u011fu\u015flar veya di\u011fer k\u0131s\u0131mlarda ba\u015fka ko\u011fu\u015flar varm\u0131\u015f, daha k\u00f6t\u00fc durumdalard\u0131; bizimki daha iyiydi.\u00a0<\/span><\/p>\nBir koridor bir kenarda tuvalet lavabosu var. Koridorun ucunda mutfak k\u0131sm\u0131 var. Ayri bir koridorla banyoya a\u00e7\u0131l\u0131yor ve iki tane oda;odalar\u0131n biri normalde yatakhane biri sosyal alanm\u0131\u015f. Ancak ilk ba\u015ftaki yo\u011fun tutuklamalarla 70 ki\u015fi falan kalm\u0131\u015flar ilk ba\u015fta. O zaman a\u015f\u0131r\u0131 bask\u0131 yapm\u0131\u015flar y\u00f6netime\u201cBiz kalam\u0131yoruz\u201d diye. 26 tane yatak vard\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcmde 70’e yak\u0131n insan kal\u0131yor, yerlere falan yataklar getirmi\u015fler bu \u015fekilde. Di\u011fer odaya da yataklar, ranzalar getirmi\u015fler. Ilk ba\u015fta tutuklananlar hakimler avukatlar olunca biraz daha yol y\u00f6ntem biliyorlarm\u0131\u015f. Allah oray\u0131 da onlar\u0131n eliyle haz\u0131rlatm\u0131\u015f, sonradan gelecek olan bizlere. E\u011fer onlar olmasayd\u0131 bizler gitmi\u015f olsayd\u0131k biz b\u00f6yle bir y\u00f6ntem izleyemeyecektik. Belki ne yapaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 da bilemeyecektik. Di\u011fer ko\u011fu\u015flarda ise tuvaleti banyosu hepsi tek odan\u0131n i\u00e7inde bir tarafta yataklar var bir tarafta mutfak tezgah\u0131 bir tarafta da tuvalet banyo hepsi ayn\u0131 odan\u0131n i\u00e7inde oradaki k\u0131s\u0131mlar daha a\u011f\u0131rd\u0131. Onlar da 14 ki\u015filik falan yerlerdi ama 20 ki\u015fi falan kal\u0131yorlard\u0131 zaman zaman. Di\u011fer ko\u011fu\u015flar da o \u015fekildeydi. 3 tane FET\u00d6 ko\u011fu\u015fu vard\u0131. Zaten ilk gitti\u011fimizde arkada\u015flar\u0131n kar\u015f\u0131lamas\u0131 \u00e7ok iyiydi, hani b\u00f6yle bir rahatlatt\u0131lar. Hepimiz FET\u00d6\u2019y\u00fcz falan dediler. O rahatlat\u0131yor zaten orada. Hani bunu duyan. Yeni gelenlere daha sonras\u0131nda biz de s\u00f6yledik merak etmeyin buran\u0131n hepsi FET\u00d6 deyince i\u0307nsanlar bir rahatl\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc h\u0131rs\u0131z\u0131 katili uyu\u015fturucu kullan\u0131c\u0131s\u0131 her t\u00fcr insan oluyor g\u00f6zalt\u0131nda. Onlarla da kald\u0131\u011f\u0131n\u0131z oluyor baz\u0131 geceler, \u00f6yle insanlarla da kald\u0131k<\/span><\/p>\nHatta yine g\u00f6zalt\u0131ndakilere d\u00f6nersem uyu\u015fturucu ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 bir k\u0131z gelmi\u015fti sizin su\u00e7unuz ne diye sordu bize b\u00f6yle gen\u00e7 20 ya\u015flar\u0131nda falan bir k\u0131z ama \u00fcst\u00fc ba\u015f\u0131 peri\u015fan belli sokakta kal\u0131yor. Siz niye buradas\u0131n\u0131z abla dedi arkada\u015f da biraz muzip \u201chi\u00e7 sorma bizimki \u00e7ok a\u011f\u0131r\u201cfalan dedi \u201cya ger\u00e7ekten merak ettim abla\u201d falan dedi \u201cyoksa dedi Katil mi dedi cinayet mi dedi\u201d yok dedi \u201cBiz daha da a\u011f\u0131r\u201d falan deyince b\u00f6yle \u0130ronik bir \u015fekilde k\u0131z da bir korktu \u00f6nce. Ne acaba falan diye ben de \u201csen FET\u00d6’y\u00fc biliyor musun\u201d dedim \u201ctelevizyon falan izliyor musun FET\u00d6’den geldik biz\u201d dedim \u201cha tamam\u201d dedi \u2018biliyorum\u201d. \u201dZaten dedi ne zaman gelsem FET\u00d6’c\u00fcler burada\u201d dedi \u201cbize yatacak yer b\u0131rakmad\u0131lar\u201d dedi \u201c\u00fclkede hakim doktor avukat \u00f6\u011fretmen b\u0131rakmad\u0131lar, hepsini buraya ald\u0131lar. Biz ne zaman gelsek yatacak yer olmuyor bize\u201d dedi k\u0131z ona da g\u00fcld\u00fck yani ger\u00e7ekten.<\/span><\/p>\nUyu\u015fturucu ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 sokakta ya\u015fayan bir k\u0131z bile bunun \u015fahidi asl\u0131nda. \u00fclkenin ne hale geldi\u011finin \u015fahidi g\u00f6zalt\u0131na kimlerin girdi\u011finin. Cezaevinde dedi\u011fim gibi arkada\u015flar\u0131n kar\u015f\u0131lamalar\u0131 \u00e7ok iyiydi, oturttular. Gece on biri falan bulmu\u015ftu bizim oraya giri\u015fimiz. Yemek falan haz\u0131rlad\u0131lar. Hemen \u201cbanyo ihtiyac\u0131n\u0131z varsa banyo yapin\u201d falan dediler \u00e7ok s\u0131cak bir kar\u015f\u0131lama idi. Rahatlatt\u0131lar bizi ama yatacak yer yok, ranzalar birle\u015ftirilmi\u015f tek tek de\u011fil. baz\u0131 ranzalar tekli bazi ranzalar da m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar birle\u015ftirilmi\u015f. Mesela 3 ranza birle\u015ftirilmi\u015f, 4 ki\u015fi yat\u0131yor. 2 ranza birle\u015ftirilmi\u015f, 3 ki\u015fi yat\u0131yor falan \u00f6yle bir yatak g\u00f6sterdiler bana da arkada\u015flar\u0131ma da. 4. ki\u015fi olarak ge\u00e7tim yata\u011fa yan\u0131mda k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7ocuk vard\u0131 3 ya\u015flar\u0131nda. Annesi ile birlikte kal\u0131yordu, benim o\u011flumun ya\u015f\u0131na yak\u0131n olunca sa\u00e7lar\u0131 falan da benzeyince k\u00f6t\u00fc hissettim.\u00a0<\/span><\/p>\nGeceleri arada uyan\u0131yordu \u201cAnne\u201d diyordu o\u011flumun sesi zannediyordum bazen. Ama her seferinde o\u011flumu hat\u0131rl\u0131yordum o gece ne yap\u0131yor acaba diye. \u00c7ocuklar da kal\u0131yordu orada \u00e7ok zorlan\u0131yorlardi. Bu bahsetti\u011fim \u00e7ocuk mesela anne baba tutuklu, aylarca babaannenin yan\u0131nda falan kalm\u0131\u015f \u00e7ocuk, konu\u015fmay\u0131 unutmu\u015ftu. Geldikten sonra i\u015fte ben gitti\u011fimde bir iki ayd\u0131r kal\u0131yordu. Orada annesinin yan\u0131na geldikten sonra baya\u011f\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131. Diyordu annesi \u00e7ok kelimeyi tekrar toparlamaya ba\u015flad\u0131. Hala da devam ediyor, hala da her g\u00fcn bunlar yap\u0131lmaya devam ediliyor, maalesef bir yandan b\u0131rak\u0131l\u0131yor bir yandan al\u0131n\u0131yor\u00a0<\/span><\/p>\nNe anlataca\u011f\u0131m\u0131 bilemiyorum o kadar \u00e7ok insan vard\u0131 ki her birinin ayr\u0131 hayat hikayesi her birinin ayr\u0131 ya\u015fant\u0131s\u0131 cok uzuyordu bizi onlar. Bir tane daha \u00e7ocuk vard\u0131. \u00c7ok hareketliydi annesini \u00e7ok zorluyordu. Daha sonradan gelmi\u015fti, bizden bir ay sonra falan gelmi\u015fti, \u00e7ok zorluyordu. Annesi ara ara sinir krizleri ge\u00e7iriyordu, \u00e7ok \u00fcz\u00fcl\u00fcyorduk onlar\u0131n o hallerine. Ne anlataca\u011f\u0131m\u0131 su an bilemiyorum, akl\u0131ma \u00e7ok \u015fey geliyor ama toparlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum\u00a0<\/span><\/p>\nGitti\u011fimizde Eyl\u00fcl’\u00fcn ba\u015f\u0131ndan beri yakla\u015f\u0131k 9 ay falan olmustu, 8 ay olmu\u015ftu pardon. 8 ayd\u0131r kalanlar vard\u0131, 7 ayd\u0131r kalanlar vard\u0131, 5-6 aydir. Ve bir \u00e7o\u011funun iddianamesi bile yoktu. Aylarca beklemi\u015f insanlar orada mahkemeye \u00e7\u0131kan tek t\u00fckt\u00fc. Mahkemesiz b\u0131rak\u0131lmalar \u00e7ok azd\u0131. sonra mahkemeler ba\u015flad\u0131 yava\u015f yava\u015f May\u0131s ay\u0131 gibi mahkemeler ba\u015flad\u0131 Bank Asya’dan gelenlerin hemen hemen hepsini o mahkemelerde b\u0131rakt\u0131lar ve aylarca tutuklu kald\u0131ktan sonra insanlar, 9 ay 10 ay kald\u0131ktan sonra, \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 mahkemelerde do\u011fru d\u00fcr\u00fcst dinlememi\u015fler bile \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde gitti. Mahkeme en son do\u011fru d\u00fcr\u00fcst savunmam\u0131z\u0131 bile almad\u0131lar dediler. S\u00fcre\u00e7 yava\u015f yava\u015f \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcyor mu d\u00fc\u015f\u00fcncesi uyand\u0131 bizde Hani ilk ba\u015fta ilk tutuklamalar Bank Asya’dan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ve Bank Asya’da paras\u0131 olan \u00e7ok a\u011f\u0131r su\u00e7lu muamelesi g\u00f6r\u00fcyordu, direk ihrac edilmi\u015flerdi ve direk tutuklan\u0131yorlardi. Bank Asya\u2019da paran varsa kesin tutuklan\u0131yorsun.\u00a0<\/span><\/p>\nBak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 vardi insanlarda ama. 9 ay sonra 8 ay sonra insanlar do\u011fru d\u00fcr\u00fcst savunma bile yapmadan tahliye edildiler. Bu da ger\u00e7ekten ger\u00e7ek bir mahkeme mi tiyatro mu onun ayr\u0131m\u0131na varam\u0131yorsunuz \u00d6yle olunca. hani orada bizi rahatlatan \u015fey \u015fuydu: Demek ki b\u00fct\u00fcn isnadlar ayn\u0131 \u015fekilde bir g\u00fcn gelecek \u00e7ok da \u00f6nemli olmayacak, yani bizim i\u00e7in \u00e7ok a\u011f\u0131r gibi g\u00f6r\u00fcnse de. Bu arada biz eski cezaevinde \u00e7ok s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fad\u0131k, ondan bahsedeyim. Ortam \u015fartlar\u0131 \u00e7ok k\u00f6t\u00fcyd\u00fc. Bir g\u00fcn, Haziran da yeni yere ta\u015f\u0131nd\u0131k neredeyse bir y\u0131l kadar o cezaevinde insanlar kalm\u0131\u015flar. Dedi\u011fim gibi k\u00fc\u00e7\u00fck bir yer 26 ki\u015filik yerde biz 70 ki\u015fi kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6nem oldu. 63 tane kad\u0131n, 7 tane \u00e7ocu\u011fun kald\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem de oldu. Onun d\u0131\u015f\u0131nda da hep 60 k\u00fcs\u00fcrlerdeydik zaten hep. Bir defa havaland\u0131rma neredeyse yok gibi, k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck tuvalet penceresi kadar pencereler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ve \u00e7ok y\u00fcksek tavanlar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.\u00a0<\/span><\/p>\nBir duvar\u0131n sadece kenar\u0131nda 5-6 tane tuvalet penceresi gibi pencere sadece g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 geliyor oradan. Normalde o pencerelerde cam da var ya da 3 tanesinde. Pervane vard\u0131 havaland\u0131rmay\u0131 sa\u011flayacak ama o kadar insan bir odada kal\u0131yoruz. O kadar insan\u0131n hava almas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil oradan bir tane de klima vard\u0131. Zar zor klima takt\u0131rm\u0131\u015flar dilek\u00e7e falan yazarak ama o sekilde. Ama klima yetmiyor; k\u0131\u015f\u0131n bile klimay\u0131 so\u011fukta \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015flar, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn yaz\u0131n ne haldeydi ki. Yaz\u0131n zaten haziran may\u0131s ay\u0131nda falan klimam\u0131z bozuldu yerlere su ak\u0131yordu. Hi\u00e7bir \u00e7\u00f6z\u00fcm falan da \u00fcretilmiyordu. Yeni yere ta\u015f\u0131nacaks\u0131n\u0131z yeni cezaevi yap\u0131l\u0131yor diye. Yerlere su ak\u0131t\u0131yordu. Klima s\u00fcrekli b\u00f6yle orada. Biz normalde namaz k\u0131l\u0131yorduk namaz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerde s\u00fcrekli sular daml\u0131yordu. Kovalar falan koyuyorduk namaz s\u0131ras\u0131nda kald\u0131r\u0131yorduk. Baya\u011f\u0131 survivor gibi ko\u015fullarda.\u00a0<\/span><\/p>\n\u00c7ok ciddi anlamda hamam b\u00f6ce\u011fi vard\u0131. Boyle hani ne kadar anlatsak da d\u0131\u015far\u0131daki insanlar\u0131n anlamad\u0131\u011f\u0131 bir durum. Oyle tahmin ediyoruz. C\u00fcnk\u00fc duvarlardan falan resmen f\u0131\u015fk\u0131r\u0131yordu, banyo taraf\u0131ndan falan o kadar \u00e7ok fazlayd\u0131 ki. Art\u0131k sa\u011f\u0131n\u0131z solunuz. Tiksiniyorsunuz ama yapacak hi\u00e7bir\u015fey yok al\u0131\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsunuz. Ama sonuna kadar al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131 zannetmiyorum ben. Sadece onlarla ya\u015famay\u0131 \u00f6\u011frendim. Evde bir tane bile g\u00f6rsem \u00e7\u0131\u011fl\u0131k atard\u0131m eskiden \u015fimdi herhalde daha o kadar tepki vermem. Biraz o ko\u015fullar\u0131 nefis terbiyesi olarak d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Bir\u00e7ok arkada\u015f da \u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Herkes zay\u0131f noktas\u0131 ne ise onunla imtihan oluyordu galiba. Orada herkes t\u00f6rp\u00fclenmeye geldi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu orada.\u00a0<\/span><\/p>\nTezgah\u0131n \u00fcst\u00fcnde geziyorlard\u0131, yataklar\u0131n \u00fcst\u00fcnde geziyorlard\u0131. Ekmek falan ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda. Ramazan’\u0131 da orada ge\u00e7irdik. Erken getiriyorlard\u0131 ekmegi, po\u015fete koyuyorduk. \u0130ftara kadar \u00e7ok iyi muhafaza etmek laz\u0131m iyice a\u011fz\u0131n\u0131 ba\u011flay\u0131p. Sofran\u0131n aras\u0131na falan sar\u0131yorduk ki b\u00f6cek girmesin diye. Bir keresinde bir kenar\u0131 delinmi\u015f po\u015fetin ve ald\u0131\u011f\u0131mda i\u00e7i doluydu. Yani o kadar \u00e7ok fazlayd\u0131 ki. Bunlar\u0131 yani b\u00f6yle \u00e7ok i\u011fren\u00e7 belki de anlat\u0131nca ho\u015f olmuyor ama aylarca bu \u015fekilde ya\u015fad\u0131k. Yemeklerin a\u011fz\u0131na ciddi \u00f6rtmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorduk. Orada bir ki\u015fi yemek ald\u0131ktan sonra hemen a\u011fz\u0131n\u0131 kapatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorduk. K\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir delik bile olsa karavanalar\u0131n a\u011fz\u0131nda oradan girecekler diye korkuyorduk. C\u00fcnk\u00fc etraf\u0131nda geziyorlard\u0131, \u00fcst\u00fcnde geziyorlard\u0131.\u00a0<\/span><\/p>\n\u00c7ok zordu banyo yapmak zaten. Banyo sobas\u0131 ile, odun ile \u0131s\u0131n\u0131yordu o \u015fekilde s\u0131cak su temin ediyorduk g\u00fcne\u015f enerjisi bile yoktu. Bu da tabii odun geldi\u011fi g\u00fcnlerde banyo yapabiliyorduk. Bazen odun olmuyordu vermiyorlard\u0131. O zaman sadece mecbur kalanlar gus\u00fcl almas\u0131 gerekenler falan al\u0131yordu baz\u0131 g\u00fcnler oluyordu, olunca genellikle hani odun oldu\u011fu zamanlarda haftada iki kere ancak banyo yapma \u015fans\u0131m\u0131z oluyordu. Ama o kalabal\u0131kta o may\u0131s ay\u0131nda bile ki hani \u00e7ok yaz de\u011fil ama her g\u00fcn banyo yapma ihtiyac\u0131 hissediyorduk. Ona ra\u011fmen haftada iki kere falan ancak yapabiliyorduk.\u00a0 yok yani odun yok. Bunu daha \u00e7ok ihtiya\u00e7 olarak hissedenler so\u011fuk su ile banyo yap\u0131yorlard\u0131.\u00a0<\/span><\/p>\nBanyo s\u0131ra ile, tuvalet s\u0131ra ile, yemek almak s\u0131rayla, namaz k\u0131lmak s\u0131rayla. Oyle oluyordu ki bazen ak\u015fam namaz\u0131n\u0131n vakti de dar olunca yats\u0131 ezan\u0131na 5 dakika 10 dakika kalana kadar hala oras\u0131 bo\u015falm\u0131yor orada ve ancak ezana yetisiyordu hepimizin namaz\u0131.<\/span><\/p>\nBir kere \u00e7ok alakas\u0131z insanlarda geldi \u00f6yle diyeyim yani. Hi\u00e7bir FET\u00d6 ile alakas\u0131 olmayan kenar\u0131ndan k\u0131y\u0131s\u0131ndan ge\u00e7memi\u015f insanlar geldi. Onlar\u0131n haline de ayr\u0131ca \u00fcz\u00fcl\u00fcyorduk. Hi\u00e7birimiz orada kalmay\u0131 hak etmiyorduk elbette. Hi\u00e7birimiz ter\u00f6rist de\u011fildik, vatan haini de\u011fildik ama kimisi \u00e7ocu\u011funu okula g\u00f6ndermi\u015f, kimisi dershanede \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f. Kimisi yurtta kalm\u0131\u015f, kimisi yurtta m\u00fcd\u00fcrl\u00fck yapm\u0131\u015f. Hani b\u00f6yle i\u0307nsanlar\u0131n oldu\u011fu bir yer. Kimisinin hi\u00e7 hi\u00e7 alakas\u0131 yok, bylock diye gelmi\u015flerdi. Bak\u0131yorsunuz yani bu her taraf\u0131 FET\u00d6 olsa kime ne zarar\u0131 olur dedi\u011finiz insanlard\u0131 bir\u00e7o\u011fu. Ama oradalard\u0131. Ya\u015fad\u0131klar\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar her birinin ayr\u0131 ailesinin \u00e7ekti\u011fi s\u0131k\u0131nt\u0131 ayr\u0131. Bir ki\u015fi en az 10 ki\u015fi demek orada bir ki\u015fi en az 20 ki\u015fi, 30 ki\u015fi demek. Arkas\u0131nda g\u00f6z\u00fc ya\u015fl\u0131 bekleyen bir ki\u015fi girince b\u00fct\u00fcn ailenin psikolojisi etkileniyor. Mmaddi olarak zorlan\u0131yorlar, manevi olarak zorlan\u0131yorlar<\/span><\/p>\n\u00c7ocuklar\u0131 d\u0131\u015far\u0131da insanlar\u0131n, \u00e7ift tutuklu olanlarin haline bak\u0131yorduk; daha \u00e7ok halimize \u015f\u00fck\u00fcr ediyorduk. En az\u0131ndan tek tutukland\u0131m, e\u015fim var \u00e7ocuklar\u0131n yan\u0131nda falan diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorduk baz\u0131lar\u0131m\u0131z. Onlar\u0131n halini g\u00f6r\u00fcnce s\u00fckrediyorduk. Yani kendimizden daha k\u00f6t\u00fc olanlar vard\u0131. Cift tutuklu olanlar\u0131n yan\u0131nda e\u015fimizden bile bahsetmiyorduk. Hani \u00fcz\u00fcl\u00fcrler, incinirler diye. Ama tabii d\u0131\u015far\u0131da da onlar g\u00fcvende de\u011fillerdi, tabii onun tedirginli\u011fi de oluyordu s\u00fcrekli. Acaba gelecek mi bu g\u00f6r\u00fc\u015fe. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe de gelebilecek mi, onu da al\u0131rlarsa \u00e7ok daha beter. \u0130lk ba\u015flarda \u00e7ok zorluyor insan\u0131 \u00e7ocuklardan ayr\u0131 kalmak, her gece r\u00fcyalar\u0131mda g\u00f6r\u00fcyordum.\u00a0<\/span><\/p>\nGenelde r\u00fcyalar\u0131mda bir saatli\u011fine, iki saatli\u011fine, genelde bir saatli\u011fine eve gitmi\u015fim. \u00c7ocuklar\u0131 alm\u0131\u015f\u0131m bir yere gitmi\u015fim. Tekrar d\u00f6necekmi\u015fim hep b\u00f6yle r\u00fcyalar g\u00f6r\u00fcyordum. R\u00fcyalar\u0131m\u0131z bile k\u0131s\u0131tl\u0131yd\u0131. Kendi kendimize unutmay\u0131 \u00f6\u011frendik. Herhalde tevekk\u00fcl etmeyi \u00f6\u011frendik \u00e7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7bir \u015feye m\u00fcdahale edemiyorduk. Her \u015fey Allah\u2019in elinde. Bir tane teyze vard\u0131, onun ifadesiyle \u201cBizi buraya Allah koydu, Allah \u00e7\u0131karacak\u201d diyordu.\u00a0 tevekk\u00fcl ufkuna ula\u015f\u0131nca insan\u0131n canii ac\u0131m\u0131yor. Ondan sonra hi\u00e7bir \u015fey beklemiyorsunuz, sadece \u00fcz\u00fcl\u00fcyorsunuz olanlara. Ama kendi ac\u0131n\u0131z\u0131 unutunca bu sefer etraf\u0131n\u0131zdakilerin ac\u0131lar\u0131 sizi \u00fcz\u00fcyor.<\/span><\/p>\nYeni yere ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bayram \u00f6ncesi, orada yeni yerde \u00e7ok insan geldi gitti. Bizim ko\u011fu\u015fta s\u00fcrekli tahliye oluyordu ve s\u00fcrekli yeni gelen oluyordu dolay\u0131s\u0131yla s\u0131k s\u0131k tahliye veriyorduk. Haftada-10 g\u00fcnde bir bazen ortalama olarak tahliye veriyorduk o y\u00fczden bizim ko\u011fu\u015fa hep yeni gelenleri getiriyorlard\u0131. O insanlar\u0131n yeni gelenlerin haline \u00e7ok \u00fcz\u00fcl\u00fcyordum. Gidenlere kendimizden daha \u00e7ok seviniyorduk. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 ben kendim tahliye oldu\u011fumda baskalarini tahliye ederken ki sevincimi ya\u015fayamad\u0131m. Geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z insanlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce insan sevinemiyor zaten. Ama birilerinin gitmesi bir ki\u015fi daha kurtuldu diye o kadar \u00e7ok seviniyorduk ki. Sonra a\u015f\u0131r\u0131 sevin\u00e7 ve a\u015f\u0131r\u0131 \u00fcz\u00fcnt\u00fc hallerini ya\u015fay\u0131nca, her \u015feyde her bir haber’de bir g\u00fcn televizyonda haberlerde \u015fu olmu\u015f bu olmu\u015f \u015fu olacak bu olacak, yok i\u015fte k\u0131yafet gelecek her \u015fey insan\u0131 \u00fcz\u00fcyor her g\u00f6r\u00fc\u015f, \u00e7ocuklar\u0131n her haberi \u00fcz\u00fcyor. Dolay\u0131s\u0131yla panik atak ba\u015flad\u0131 sonras\u0131nda bende artik bu halleri kald\u0131ramay\u0131nca.\u00a0<\/span><\/p>\nBen \u00e7\u0131kt\u0131ktan bir s\u00fcre sonra bir on 20 ki\u015filik liste yay\u0131nland\u0131 ve hepsi o listede ismi olan herkes serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131 aniden beraat ettiler. Hatta \u015fimdilerde haberlerini al\u0131yoruz beraat ettiler aylarca yatt\u0131klar\u0131n\u0131 kimse \u00f6deyemeyecek. 62 ya\u015f\u0131nda bir teyze vard\u0131 beraat etti \u015fimdi ama aylarca kald\u0131 orada, 3-4 ay kald\u0131. 20 k\u00fcs\u00fcr ya\u015flar\u0131nda gen\u00e7 bir k\u0131z vard\u0131 annesi arap ama tutuklanm\u0131\u015ft\u0131 FET\u00d6 diye; FET\u00d6’n\u00fcn F’sini bilmiyor.<\/span><\/p>\nTutuklanm\u0131\u015f bylock var diye \u00e7ok alakas\u0131z insanlar vard\u0131. Onlar\u0131n hepsi tahliye oldular, \u00e7ok sevindik. Beraat ettiler \u00e7ok sevindik; ama asl\u0131na bakarsan\u0131z biz de su\u00e7lu de\u011fildik zaten. \u0130n\u015fallah bizim de beraat etti\u011fimiz g\u00fcnleri g\u00f6rece\u011fiz diye \u00fcmit ediyoruz\u00a0<\/span><\/p>\nYeni yerden bahsedeyim biraz da, fiziki \u015fartlar\u0131ndan. Eski cezaevinden yeni cezaevine gidince biz daha d\u00fczenli bir \u015fey bekliyorduk ama i\u0307n\u015faat bir yerin i\u00e7ine gittik. Bir de hani kaba temizli\u011fi yap\u0131lm\u0131\u015f ama \u00e7ok pis b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f. Her yerde \u00e7imento art\u0131klar\u0131 falan kurumu\u015f boyalar, kumlar. Yatakhanelerin oldu\u011fu k\u0131s\u0131mlar\u0131 y\u0131kad\u0131k falan g\u00fcnlerce y\u0131kad\u0131k y\u0131kad\u0131k. O \u015fekilde alt\u0131ndan hala kumlar \u00e7\u0131k\u0131yordu bu s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 \u00e7ok ya\u015fad\u0131k. Yeni yerde sular i\u00e7ilmiyordu zaten i\u00e7ilecek vaziyette de\u011fildi. O y\u00fczden kantinden ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z sular\u0131 kullan\u0131yorduk zaten \u00f6ncesinde de onlar\u0131 kullan\u0131yorduk i\u00e7mek i\u00e7in ama temizlik i\u00e7in bile su yoktu. \u0130lk ba\u015flarda temizlik malzemesi bir hafta kadar ne paspas ne \u00e7ama\u015f\u0131r suyu hi\u00e7bir \u015fey vermediler. Temizlik malzemesi bile yoktu. Hatta bir tuvalet ma\u015frapam\u0131z bile yoktu. Yani su \u015fi\u015felerini kesip onlar\u0131 kulland\u0131k. Daha \u00e7ok ma\u011fdur olduk yeni yere ta\u015f\u0131n\u0131nca. Mesela saat yoktu ve de ramazan ay\u0131nda ta\u015f\u0131nd\u0131k. \u0130ftar ne zaman sahur ne zaman g\u00fcne\u015f’i g\u00f6rme imkan\u0131m\u0131z zaten yok. Biraz daha pencereleri b\u00fcy\u00fckt\u00fc yeni yerde eski taraftaki havaland\u0131rmaya mesela g\u00fcnde 2 kere \u00e7\u0131k\u0131yorduk sabah 9 \u00f6\u011flen 12 aras\u0131 bir de 15.30 alt\u0131 bu\u00e7uk aras\u0131. Burada yeni tarafta sabah 7’den ak\u015fam 7’ye kadar havaland\u0131rma saatimiz vard\u0131 ama dedi\u011fim gibi iftar\u0131 sahuru bilemiyorduk. Saatimiz yoktu, takvimimiz yoktu elimizde. G\u00fcne\u015fin havaland\u0131rma k\u0131sm\u0131nda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 \u00e7izgilerden g\u00f6lgelerden anl\u0131yorduk art\u0131k zaten yakla\u015f\u0131k saat ka\u00e7 oldu\u011funu. Mesela oralara \u00e7izgi \u00e7izmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131k. \u0130\u015faret koyuyorduk ya da \u015furaya gelince yakla\u015f\u0131k 12 demek \u015furaya gelince 3 demek. Duvarda g\u00fcne\u015fin gitti\u011fi noktadan yakla\u015f\u0131k saati tahmin ediyorduk saat olmadan. Herhalde bir hafta falan ya\u015fad\u0131k gelen giden memurlara soruyorduk saati<\/span><\/p>\n\u0130ki bayram ge\u00e7irdik orada bir ramazan bir kurban bayram\u0131 ge\u00e7irdim ailelerden uzak; \u00e7ok zordu. Birbirimize bunu hissettirmemek i\u00e7in i\u015fte herkes bir \u015fekilde bir \u015feyler bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yo. Herkes i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ac\u0131y\u0131 bast\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor di\u011ferlerinin moralini de bozmamak i\u00e7in. Orada bir ki\u015finin a\u011flamas\u0131 demek bir ki\u015finin \u00fcz\u00fclmesi demek oradaki herkesin moralinin bozulmas\u0131 demek Bunu bildi\u011fimiz i\u00e7in herkes ne\u015feli olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. bayram sabah\u0131nda bir tane 50 k\u00fcs\u00fcr ya\u015flar\u0131nda bir tane ablam\u0131z vard\u0131 sa\u011f olsun annelik yapard\u0131 bize. Orada kalk\u0131p kahvalt\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015f, bayram\u0131n sabah\u0131nda. G\u00fczelce masalar\u0131 bah\u00e7eye \u00e7\u0131karm\u0131\u015f. I\u015fte bah\u00e7e dedi\u011fim havaland\u0131rmaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015f. Kahvalt\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015f, bizi uyand\u0131rd\u0131. Orada ortam \u00e7ok zordu, \u015fartlar \u00e7ok zor, su\u00e7lamalar \u00e7ok a\u011f\u0131r. oray\u0131 tek g\u00fczelle\u015ftiren \u015fey insanlardi. G\u00fczel insanlar tan\u0131d\u0131m \u00e7ok \u00e7ok g\u00fczel insanlar tan\u0131d\u0131m anlatacak daha \u00e7ok \u015fey var belki ama.<\/span><\/p>\n\n
Soru ve Cevap:<\/strong><\/span><\/span><\/p>\nS: Senin i\u00e7in orada vakit darald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in istersen ara verelim sonra bir kez daha G\u00f6r\u00fc\u015felim Hem o zaman anlatmad\u0131\u011f\u0131n \u015feyleri anlataca\u011f\u0131n \u015feyleri kafanda toparlars\u0131n bu anlatt\u0131klar\u0131nla ilgili birka\u00e7 bir \u015fey sorabilir miyim. 26 yata\u011f\u0131n oldu\u011fu 70\u2019e yak\u0131n ki\u015fi kald\u0131\u011f\u0131n\u0131z yerde ne kadar kald\u0131n?<\/span><\/i><\/span><\/p>\nC: 2,5 ay falan kald\u0131m ben orada<\/span><\/span><\/p>\n\n
S: Bir de baz\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n babaannesi ile falan kal\u0131p daha sonra annesinin yan\u0131na geldi\u011fini d\u0131\u015far\u0131da konu\u015fmay\u0131 unuttu\u011funu ama annesinin yan\u0131nda dilinin \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc falan s\u00f6yledin bu konu\u015fmay\u0131 unutma olay\u0131 nedendi? sizce \u00e7ocuk d\u0131\u015far\u0131da anneden ayr\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in mi\u00a0 travmatik bir \u015fekilde konu\u015fmadan uzak d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc yoksa yeterince ilgilenilmedi\u011fi i\u00e7in mi konu\u015fmay\u0131 unutmu\u015ftu?<\/span><\/i><\/span><\/p>\nC: Her ikisi de galiba \u00e7\u00fcnk\u00fc hem anne hem baba yok tam dil geli\u015fiminin ba\u015flang\u0131c\u0131nda. Muhtemelen travma kaynakl\u0131 ama belki ilgi yeterince olsa babaanne ve dedenin k\u00f6yde oldu\u011funu, \u00e7ok ilgilenemeyen insanlar olduklar\u0131n\u0131 falan s\u00f6ylemi\u015flerdi. Muhtemelen daha \u00e7ok ilgilenen daha bilin\u00e7li babaanne olsayd\u0131, belki travmay\u0131 kolay atlatt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in dil geli\u015fimi de sekteye u\u011framayacakt\u0131 muhtemelen.<\/span>
\n<\/span><\/p>\n\n
S: peki i\u00e7erde sinir krizi ge\u00e7irenler oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftin onlar neden oldu ve nas\u0131l olmu\u015ftu?<\/span><\/i><\/span><\/p>\nC: yani o \u00e7ok defa oldu\u011fu i\u00e7in \u00e7ocukla birlikte kalmak \u00e7ok a\u011f\u0131r geliyordu, zorlayan \u00e7ocuktu. Herkesin psikolojisi o kadar k\u00f6t\u00fc bir hale gelmi\u015fti ki \u00e7ift tutuklu olanlar \u00f6zellikle \u00e7ok zorlan\u0131yorlard\u0131.<\/span>
\n<\/span><\/p>\n\n
S: bir ki\u015fi mi vard\u0131 yoksa birka\u00e7 ki\u015fi mi?<\/span><\/i><\/span><\/p>\nC: \u00e7ok ki\u015fi \u00e7ok defa. Mesela \u00e7ocu\u011fun annesinin gecirdi\u011fini biliyorum. Yan\u0131mda yatan baska bir arkada\u015f mesela ilk kez benden 20 g\u00fcn \u00f6nce falan gelmi\u015f, ilk defa a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015ften gelince mesela o ge\u00e7irdi; \u00e7ok \u00e7ok \u00fcz\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcm b\u00f6yle.<\/span><\/p>\n\u00a0<\/span><\/p>\nS: peki sinir krizinden kastetti\u011fin nedir?<\/span><\/i><\/span><\/p>\nC: Kimisi \u00e7ok a\u015f\u0131r\u0131 a\u011flamak kendini kaybetme \u015feklinde. Bay\u0131lma de\u011fil ama y\u00fcksek sesle hani kendini atarak o \u015fekilde a\u011flama. Kontrol d\u0131\u015f\u0131 bir a\u011flamadan bahsediyorum. Kimisinin de ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 travmalar\u0131 atlatamamas\u0131ndan dolay\u0131 psikolojik rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 oluyordu. Baz\u0131 arkada\u015flar\u0131n ila\u00e7 da kullan\u0131yorlard\u0131, ila\u00e7lar\u0131 gecikince ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u015feylerden etkilendiklerinde kimi zaman mahkemesine yak\u0131n, kimi zaman g\u00f6r\u00fc\u015f sonras\u0131, kimi zaman \u00e7ocu\u011funu \u00e7ok \u00f6zleyince, bir an bir foto\u011fraf\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde, genellikle bilin\u00e7 kayb\u0131na yak\u0131n \u015fekilde bu tarz krizler ge\u00e7iriyorlard\u0131 insanlar.<\/span><\/span><\/p>\n\n
S: peki ilk g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n zaman evdekilerin, e\u015finin tepkisi ne oldu o s\u0131rada?<\/span><\/i><\/span><\/p>\nC: Hepimiz tedirgindik. E\u015fim de zaten hani bekliyorsun ama bekledi\u011fini ya\u015famak ne kadar haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olursan ol bekledi\u011fini ya\u015famak da \u00e7ok a\u011f\u0131r geldi. Hepimiz tedirgin olduk. Bir bilinmezlik bekliyordu bizi. Sakin bir \u015fekilde kar\u015f\u0131lad\u0131k, geldiler memurlar da. Sonu\u00e7ta onlar da kendi ba\u015flar\u0131na ald\u0131klar\u0131 bir karar de\u011fildi, yard\u0131mc\u0131 olmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k elimizden geldi\u011fince. Herkes \u00e7ok \u00fczg\u00fcnd\u00fc tabii b\u00f6yle bir \u015feyi hak etmedi\u011fimiz i\u00e7in. Ayn\u0131 zamanda korkuyorduk tutuklama olur mu olmaz m\u0131 \u00f6yle bir s\u00fcre\u00e7ti. \u00c7ocuklar\u0131 falan uyand\u0131rmamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorduk. Haftada bir kapal\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f, yar\u0131m saatlik iki ayda bir de a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f vard\u0131. Normalde bir \u00e7ok ba\u015fka cezaevinde ayda bir a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f yap\u0131l\u0131rken buras\u0131 kad\u0131n cezaevi olmas\u0131na ra\u011fmen 2 ayda bir a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f yap\u0131l\u0131yordu. A\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015flerde bir saatti. Normalde y\u00fcz y\u00fcze masan\u0131n etraf\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015febiliyorduk a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015fte. Kapal\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fte arada camlar telefonla konu\u015fmak suretiyle yap\u0131yorduk. \u0130ki haftada bir de telefon hakk\u0131m\u0131z vard\u0131. Yaln\u0131z yeni yere ta\u015f\u0131n\u0131nca bu a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015flerin normalde y\u00f6netmelikte 30 dakika ile 1 saat aras\u0131 yap\u0131labilir diye ge\u00e7iyormu\u015f insiyatif olarak 45 dakika falan yapt\u0131r\u0131yorlard\u0131 bir saat yapt\u0131rm\u0131yorlard\u0131. Eski cezaevinde bir saatti. Hatta bir iki kez bunun i\u00e7in tart\u0131\u015ft\u0131k y\u00f6netimle neden 45 dakika yapt\u0131r\u0131yorsunuz falan diye. Hatta bayramda ekstra bir g\u00f6r\u00fc\u015f vermi\u015flerdi. Ilk defa bir\u00e7ok cezaevi bayramlarda y\u0131lba\u015f\u0131nda \u00f6zel g\u00fcnlerde 23 nisan’da falan ekstra g\u00f6r\u00fc\u015f veriyorlarm\u0131\u015f. Bize bir anneler g\u00fcn\u00fc’nde verdiler. O da dilek\u00e7e falan yazm\u0131\u015ft\u0131k. Bir de bayramda ekstra g\u00f6r\u00fc\u015f verdiler. Onu da k\u0131sa tuttular ilk g\u00f6r\u00fc\u015flerde k\u0131sa tutuyorlard\u0131. Bu da tamamen oradaki memurlar\u0131n insiyatifi 30 dakika ile 1 saat aras\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f yapt\u0131r\u0131l\u0131r diyorlard\u0131 onlar k\u0131s\u0131tl\u0131yorlarda. Bu da \u00e7ok \u00fcz\u00fcyordu bizi. Zaten 2 ay boyunca beklemi\u015f insanlar uzak yollardan gelmi\u015f, kilometrelerce uzaklardan, ba\u015fka \u015fehirlerden gelen bir\u00e7ok insan vard\u0131. Yar\u0131m saat yani bizim i\u00e7in orada bir dakika bile \u00e7ocu\u011fumuza daha fazla sar\u0131lmak \u00e7ok \u00f6nemliyken bunun k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 \u00e7ok zorumuza gidiyordu tabii.<\/span><\/span><\/p>\n—k\u0131z\u0131m 10 ya\u015f\u0131nda benim. O zaman 9 ya\u015f\u0131ndayd\u0131. Bu s\u00fcrece biraz haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131m, anlatm\u0131\u015ft\u0131m b\u00f6yle b\u00f6yle \u015feyler olabilir. Zaten fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek bir \u00e7ocuk. Darbeden beri az \u00e7ok olanlar\u0131 takip ediyordu. Ulkenin kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131ndayd\u0131. Ama bizi b\u00f6yle bir \u015feyin etkilemesini beklemiyordu \u00e7ocuk. Tabii ki ben anlatt\u0131m, a\u00e7\u0131\u011fa al\u0131nd\u0131ktan sonra b\u00f6yle b\u00f6yle a\u00e7\u0131\u011fa al\u0131nd\u0131m. Devlet de bunu ay\u0131klayana kadar ger\u00e7ek hainleri bulana kadar herkesi, bir \u00e7o\u011funu sorgudan ge\u00e7irecek diye \u00f6n haz\u0131rl\u0131k yapm\u0131\u015ft\u0131m. \u0130fade verece\u011fimi tahmin ederek, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6yle s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa al\u0131nan herkes ifadesini verecek, g\u00f6zalt\u0131 ya\u015fayacak diyorlard\u0131. Bu duyumlara binaen ki \u00f6yle de yap\u0131yorlard\u0131 yani. \u0130lk ba\u015flarda bulundu\u011fumuz yerlerde insanlar\u0131n s\u00fcrekli g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, kimisinin bir iki g\u00fcn kimisinin bir hafta kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyuyorduk. Oyle duyunca k\u0131z\u0131m\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131m \u00f6yle diyeyim. Gayet de bilin\u00e7li bir \u00e7ocuk zaten. \u00c7ok zorlanm\u0131\u015ft\u0131 ama gidece\u011fim ama geri gelece\u011fim falan diye anlatm\u0131\u015ft\u0131m. O y\u00fczden \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u015fok ya\u015famad\u0131. Zaten teyzeleri de evdeydi o g\u00fcn, okula g\u00f6ndermi\u015fler. Ben gittikten sonra, okuldan gelince okula g\u00f6nderirken i\u015fte annen \u00e7ar\u015f\u0131ya gitti falan demi\u015fler. Sonra okuldan gelince \u00e7ekmi\u015fler, anlatm\u0131\u015flar. O k\u0131s\u0131mlar zaten diyor teyzemler gel seninle bir \u015fey konu\u015faca\u011f\u0131z deyince anlad\u0131m zaten anne diyor. Annem gitti mi dedim diyor. Muhtemelen \u015foktan ilk g\u00fcn hi\u00e7 a\u011flamam\u0131\u015f sonra gelip gidip ben niye a\u011flam\u0131yorum annemi sevmiyor muyum diye a\u011flad\u0131m diyor. Sokkavram\u0131ni bilmedi\u011fi i\u00e7in \u00e7ocuk daha sonraki g\u00fcnlerde aglam\u0131\u015f. Cok olgun ya\u015fad\u0131 bu s\u00fcreci hani biliyorum sen su\u00e7suzsun geleceksin, \u00fcmidimizi hi\u00e7 kaybetmiyoruz falan diye mektuplar yaz\u0131yordu bana.<\/span><\/p>\n
\nCopyrighted to Undaunted Voices of Turkey<\/pre>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Neither hundreds of cockroaches around her nor sharing a 26-bed capacity cell with 70 other women devastated her. With no clock in the cell, she and her cellmates made their own sun clock by using the sunbeams coming through the small windows of their cell. Only then could they figure out the time and start […]<\/p>\n","protected":false},"author":6241,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7],"tags":[30,25,14],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sites.bu.edu\/storiesofwomen\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/367"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sites.bu.edu\/storiesofwomen\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sites.bu.edu\/storiesofwomen\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sites.bu.edu\/storiesofwomen\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6241"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sites.bu.edu\/storiesofwomen\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=367"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sites.bu.edu\/storiesofwomen\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/367\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":369,"href":"https:\/\/sites.bu.edu\/storiesofwomen\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/367\/revisions\/369"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sites.bu.edu\/storiesofwomen\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=367"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sites.bu.edu\/storiesofwomen\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=367"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sites.bu.edu\/storiesofwomen\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=367"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}